Villa Palladio

De essentie van ontwerper Saul Bass

admin — Sat, 07 Jan 2012 16:36:04 +0000

Dit logo ontwierp Saul Bass (1920-1996) in de jaren vijftig voor de krant The Detroit News. De Amerikaanser designer zou in dat decennium doorbreken als maker van titelsequenties voor beroemde speelfilms als The Man with the Golden Arm, Vertigo en Psycho. Maar vooral eerst was deze zoon van Joodse immigranten uit Oost-Europa een graficus, die prachtige logo’s maakte voor Minolta, United Airlines, AT&T en campagnes voor bedrijven als The Detroit News. Zijn vermogen om de essentie tot één beeld terug te brengen, kwam hem goed van pas in beide ontwerpdisciplines. Een compleet beeld van een van de grote grafisch ontwerpers van de 20e eeuw in het boek: Saul Bass, A Life in Film & Design, verschenen bij Laurence King Publishing. Een RECENSIE hier.

MOTI, omdat beelden van iedereen zijn

admin — Mon, 12 Dec 2011 14:59:23 +0000

MOTI, Museum of the Image, is de nieuwe naam van het Graphic Design Museum Breda. Een museum voor beeldcultuur. ‘Vroeger waren beelden exclusief van kunstenaars en van ontwerpers’, zegt directeur Mieke Gerritzen (49). ‘Nu zijn beelden van iedereen. Wat dat betekent, hoe we naar beeld kijken en hoe het ons beïnvloedt, daar gaat dit museum over.’ Gerritzen opent met een tentoonstelling over verpakkingen, supermArt. En een pop-up tentoonstelling gemaakt door Lidewij Edelkoort. ‘Het vak grafisch ontwerper bestaat eigenlijk niet meer’, zegt Gerritzen in een INTERVIEW.

De architectuur van de prostitutie

admin — Fri, 09 Dec 2011 08:07:08 +0000

Bordelen in de rosse buurt in Amsterdam

Als je de prostitutie puur architectonisch benadert, krijg je een onderzoek zoals Boundary Unlimited laat zien in Arcam, Amsterdam (tentoonstelling tot 20 januari 2012). Architecte Tsaiher Cheng bracht in kaart hoe de panden worden gebruikt, waar de meeste omzet is en hoe dat komt. Ze sprak met huiseigenaren, sekswerkers, ambtenaren en de glazenwasser (’die doet heel veel ramen daar). Zij adviseert de gemeente om de reconstructie van de wijk samen met de bordeelhouders aan te pakken. De prostitutie kan blijven, maar moet meer worden gemengd met andere stadse functies. Cheng wil ondermeer de bovenetages van de bordelen benutten (die staan nu leeg) voor goede culturele ruimtes. INTERVIEW met Tsaiher Cheng

Liefdevolle ode aan een vet lettertje

admin — Mon, 28 Nov 2011 17:36:27 +0000

Cooper Black is een heel vet en wat ordi lettertje, maar o zo effectief. De Nederlandse uitgever BIS heeft er een boekje over uitgebracht, samengesteld door Ward Nicolaas: Big, Black & Beautiful. Een liefdevolle ode aan de letter die in 1922 in de VS werd getekend door Oswald Cooper. Cooper zocht een letter die overeind bleef in de typografische kermis die de advertientiepagina’s toen waren. En leesbaar is hij. Hij doet het goed op etalageruiten van snackbars en seksshops. Op Tiroler filmaffiches, op platenhoezen. En sinds enige tijd schrijft easyJet zijn naam met koeiegrote Cooper Black letters op haar vliegtuigen. Een RECENSIETJE

400 studenten achter een zaagtandgevel

admin — Fri, 25 Nov 2011 13:11:57 +0000

Het is een fors volume, de nieuwe studentenflat van bureau De Zwarte Hond op de campus van de TU Delft. Er wonen sinds 1 november 400 studenten achter de witte gevel die door zijn zaagtandvorm sterk opvalt. Het bureau heeft getracht in het gebouw collectieve ruimtes te creëren die voor het studentenleven zo typerend zijn. Zo is er een vier meter brede gang waar alle individuele appartementen van het vijftien verdiepingen tellend gebouw op uitkomen. Die gang is daarmee ook een ontmoetingsplaats geworden. Studentenhuisvesting is actueel in de architectuur, omdat de overheid een convenant heeft getekend waarin staat dat in vijf jaar 16 duizend nieuwe studentenwoningen moeten komen. HIER de recensie van de Delftse studentenflat.

Papieren lelies van Anouk Vogel bekroond

admin — Fri, 11 Nov 2011 16:10:29 +0000

Foto Jeroen Musch

Haar witte lelies van papier zijn inmiddels licht verwelkt. Landschapsarchitecte Anouk Vogel (34) maakte in vorige maand in Nagasaki, Japan, een bekroonde tuin van papieren bloemen tijdens de World Gardening Cup. Met vijftien Japanners vouwde Vogel in twee weken 600 lelies van speciaal papier. Het materiaal kan tegen water, maar het papier veranderde wel van vorm door de weersomstandigheden waardoor het leek op de bloemen open gingen, als in een echte tuin. Vogel maakte eerder een tuin op het stadsplein in Lausanne en een cactusveld in Bilbao. INTERVIEW.

Erasmusprijswinnaar Busquets roemt Randstad

admin — Wed, 09 Nov 2011 12:22:43 +0000

Schets van Delft Spoorzone, door Joan Busquets

De Randstad is het beste model voor de toekomstige stad, zegt Erasmusprijswinnaar 2011 Joan Busquets. De Spaanse architect en stedenbouwkundige krijgt de belangrijkste Nederlandse cultuurprijs (150 duizend euro) op 9 november voor zijn werk in de openbare ruimte. Busquets kent Nederland goed. Hij deed projecten in Den Haag, Amsterdam en Helmond, Nu werkt hij aan het plan Delft Spoorzone. Busquets ziet veel toekomst in het Hollandse Randstad model. Volgens de Spanjaard zijn de amorfe miljoenensteden als Mexico City of Bombay de echte problemen van de 21e eeuw. Terwijl de Hollandse clustering van steden wel een compacte samenleving oplevert, met alle voordelen van dien, maar tegelijk de relatie in stand houd met het landschap. ’De Randstad is stad van de toekomst’, zegt Busquets in een INTERVIEW. Het boek De stad in lagen (€ 35,-) verschijnt ter gelegenheid van de toekenning van de Erasmusprijs.

Geluk zit in een drukpers

admin — Tue, 08 Nov 2011 13:26:00 +0000

De grafische industrie is een van die rijke ambachtsgebieden die bijna volledig is weggebulldozerd door de twintigste eeuw. Van het vakmanschap van de lithograaf, zetter en lettergieter is nauwelijks iets over. Het drukwerk Grafisch Geluk, inclusief tentoonstelling, kan worden gezien als een bermmonumentje voor een verdwenen ambacht.

Een vaklithograaf was in de jaren dertig nog een heer die met een hoge hoed en eigen gereedschap op het werk kwam. Hij kleurde op de zware lithostenen met vetkrijt die prachtige realistische SDAP-affiches in, van kunstenaars als Albert Hahn jr en L.J. Jordaan. Zo beschrijft Bas van Lier het, in Grafisch Geluk, de geschiedenis van Steendrukkerij de Jong & Co (1911-1994) in Hilversum.

Die drukkerij is niet willekeurig gekozen. De Jong & Co heeft niet alleen imponerend drukwerk gemaakt, zoals politieke affiches en reclamewerk van ontwerpers als Eppo Doeve en Frans Mettes. In de jaren vijftig was het bedrijf ook de hoeder van een generatie talentvolle typografen en illustratoren, met namen als Dick Bruna, Dick Elffers, Otto Treumann en Wim Crouwel die het Nederlandse ontwerp tot over de grenzen beroemd zouden maken.

Drukken was tot dertig jaar geleden een arbeidsintensief proces. Kalken, lithograferen, ontzuren, halftonen aanbrengen, inkt inrollen. Ieder had zijn taak. Affiches gingen soms in twaalf drukgangen door de pers, met kleurvlakken die haarscherp moesten aansluiten. Het was handwerk en het luisterde nauw. De Jong & Co liet vaak de illustratoren meekijken aan de pers, ze wisten hoe veel belang de makers aan kwaliteit van het eindresultaat hechten.

Dick Bruna, toen nog niet wereldberoemd geworden met Nijntje, maar illustrator van de Zwarte Beertjes-reeks, beschrijft de drukkerijvloer uit de jaren vijftig. ‘Otto Treumann was een hele preciezerd. Ik kwam een keer ’s ochtends in de drukkerij, waar hij aan de pers een kleur stond te mengen. Aan het eind van de dag kwam ik nog een keer terug, toen was hij nog bezig. Dat kon daar gewoon.’

Maar de brede faam van de drukkerij is te danken aan Pieter Brattinga jr (1931-2004) – kleinzoon van de oprichter. Zijn grote voorliefde voor typografie – hij zou later de Art Directors Club Nederland oprichten – resulteerde in wat de Kwartaalbladen zijn gaan heten. Speciale uitgaves, bedoeld als relatiegeschenk, die nu als verzamelobjecten gelden.

De Kwartaalbladen stonden bol van typografische vernieuwing. Museumdirecteur en ontwerper Willem Sandberg gaf er zijn befaamde manifest Nu 2 uit. Gerard Unger – de letterontwerper – las er Wim Crouwel de les nadat die laatste met de onleesbare computerletter New Alphabet was gekomen. Onlangs is het naaktalfabet van Anthon Beeke uit 1969 opnieuw uitgebracht, geheel in de geest van het kwartaalblad waarin het oorspronkelijk verscheen.

Grafisch Geluk is een ode aan een mooi ambacht en aan de figuur Pieter Brattinga. Maar vooral aan dat vele typografische talent dat in de drukkerij onderdak vond.

Bas van Lier: Grafisch Geluk – Steendrukkerij de Jong & Co 1911-1994, vrijplaats voor ontwerpers.
Vormgeving: Trapped in Suburbia. Lecturis Publishing; 80 pagina’s; € 35,-. ISBN 978 90 70108 59 5.
Grafisch Geluk, tentoonstelling Museum Hilversum, tot 5 februari. museumhilversum.nl
BOB WITMAN/gepubliceerd in de Volkskrant 29 oktober 2011

De Ru bepleit ambachtelijkheid architectuur

admin — Fri, 28 Oct 2011 08:25:42 +0000

Vandaag, 28 oktober, krijgt architect Nanne de Ru de Maaskantprijs, een oeuvreprijs voor jonge architecten. De Ru, begonnen bij OMA van Koolhaas, heeft met Charles Bessard het bureau Powerhouse Company en werd in 2007 in een klap beroemd met Villa 1 die in Domus werd gepubliceerd. Een Y-vormig laagbouwjuweeltje van glas in de bossen bij Ede. De Ru grijpt de prijs aan om te pleiten voor de terugkeer van het ambacht in de architectuurpraktijk. De architectuur is het contact met de werkelijkheid een beetje kwijt geraakt in de bouwhausse van de afgelopen decennia. Interview met Nanne de Ru HIER.

De laatjes van Rem Koolhaas

admin — Sat, 08 Oct 2011 17:15:22 +0000

12.40 u. Dit (foto) is een getekende handleiding om in vier stappen uit een blok piepschuim een model te snijden van de CCTV. Het hoofdkantoor van de Chinese staatstelevisie dat is ontworpen door OMA. De schets hangt nu in het Barbican Center in Londen, waar de tentoonstelling OMA/progress is te zien. Het is zeker geen gewone architectuurtentoonstelling die het Belgische collectief Rotor heeft gemaakt. Er is nauwelijks architectuur te zien. Het is een tentoonstelling over het maken van architectuur, over alle stappen, alle creativiteit, alle inventiteit en frustratie die erbij komt kijken. Rotor haalde de laatjes en opslagkamers van Koolhaas cs leeg. Het resultaat is een opmerkelijk overzicht. Dat veel zegt over wat er vandaag de dag bij architectuur allemaal op het spel staat. Fascinerend en leerzaam. Tot 19 februari in Barbican Center Londen. HIER een recensie.